forum resmi

YED?NC? GEM? F?LM B?LG?S?
True Grit (2010)

?z Pe?inde
Forum resmi
IMDBRT
Yönetmen: Ethan Coen, Joel Coen
Yazar/Senarist: Joel Coen, Ethan Coen
Tür: Macera / Dram / Western
Konu: Bir çiftlikte büyüyen 14 ya??ndaki Mattie Ross babas?n? öldüren kiral?k katil Tom Chaney'in pe?ine dü?üyor. Mattie kendisine bu u?urda yard?mc? olmas? için ülkenin en zorlu kaçak avc?lar?ndan...
IMDB Notu: 8.3 / 10 (17,611 oy)       Top 250 #: 185
Süre: 110 dakika
Ülke: ABD    Dil: ?ngilizce   
Oyuncular: Jeff Bridges, Hailee Steinfeld, Matt Damon, Josh Brolin, Barry Pepper

Mattie: Tom Chaney'nin pe?inden gitmesi için bir marshall kiralayabilir miyim? En iyisi kim?

?erif: Bir dü?üneyim. William Waters, en iyi iz sürücüdür. Yar? Komançidir ve onu iz sürerken izlemek apayr? bir ?ey. En ac?mas?z?, Rooster Cogburn. Merhametsiz bir ba? belas?d?r. Korku onun kafas?na girmez. Fakat en iyisi, L.T. Quinn'dir. Esirlerini canl? getirir. Ara s?ra a?z?ndan kaç?rm?? olabilir ama en az?l? suçlular?n bile yarg?lanma hakk?na sahip oldu?una inan?r.

Mattie: Rooster'? nerede bulurum?


Charles Portis’in roman?ndan Marguerite Roberts’?n senaryosunu yazd??? 1969 yap?m? True Grit’ten 40 y?l sonra Ethan ve Joel Coen karde?ler filmi yeniden çekmi? bulunuyorlar. Aksamayan, baz? sahneler d???nda orijinalinden sapmayan, hatta kimiz zaman birebir yeniden çekilmi? sahnelerle “yorum fark?” meselesini umursamayan bir yap?m ortaya ç?karm??lar. Bu yakla??m, kendilerinin bir western çekti?ini ilk duydu?u andan itibaren t?rnaklar?n? yemeye ba?lam?? benim gibi Coen takipçilerini belli yönlerden hayalk?r?kl???na u?ratabilir. Teknik olarak döneminin gereklerini gayet iyi uyarlam?? bir True Grit 1969 varken, esasl? oyuncularla ayn? filmi plân plân, cümle cümle tekrar etmek biraz heves k?r?c? aç?kças?. Film çok elit bir dile, c?va gibi yerinde duramayan cümlelere, dikkat da??tmayan bir senaryoya sahip. Elbette romandan m?, yoksa Coenler’den mi kaynakland???n? bilmedi?im baz? de?i?iklikler de görülüyor. Mattie’nin babas?n?n Chaney taraf?ndan nas?l öldürüldü?ünü orijinalinde görüyor olmam?za ra?men, yeniden çevrimde sadece Mattie’nin a?z?ndan duyuyor olmam?z bile filmden baz? ?eyleri eksiltebiliyor. Neyse ki bu aç??? kapatmak için Coenler’in çe?itli kozlar? bulunuyor. Yine kayna??n? bilmedi?im çok farkl? bir final, ilk filmin aksine, filmlerine final yapmay? pek sevmeyen Coenler’in tarz?ndan uzak bir western hüznü ku?anm??.

John Wayne’e En ?yi Erkek Oyuncu Oscar’? ald??? eski True Grit d???nda, Katharine Hepburn’ün de yer ald??? 1975 yap?m? Rooster Cogburn adl? bir devam filmi ve 1978’de çekilmi? bir TV filmi de bulunan roman?n neden bu kadar ra?bet gördü?ü tart???labilir bir ba?ka nokta. Western tarihinde 14 ya??ndaki bir çiftçi k?z?n babas?n?n intikam?n? almas? için eski tüfek bir ödül avc?s?yla i?birli?inden ç?kar?lacak malzemelerin cazipli?i, üstelik bu k?z?n ku?and??? türlü özelliklerin vah?i bat? kanunlar?yla çat??mas? yeterince ilgi çekici ve tatmin edici bir ç?k?? noktas?n? olu?turuyor. Özellikle No Country For Old Men ile özgün bir western anlat?m?na hiç yabanc? olmayan Coen karde?ler, i?i aceleye getirmeyip bu ç?k?? noktas?ndan hareketle çok farkl? bir film veya s?f?rdan ba?ka yeni senaryolar üretebilirlerdi. Orijinaline üstünlük kuramam?? (gerçek amac?n bu oldu?unu da sanm?yorum) bir True Grit benim için tüm pozitif yönleri bir kenara, bu filme ve savunduklar?na sayg? d???nda çok büyük bir film olma iddias?nda de?il. Oysa western-Coen birlikteli?i, kendi fark?n? yaratabilecek birçok ustal??a müsait sa?lam bir zeminde bulunmal?d?r.

Halk önünde infaz, kitle ileti?im araçlar? olmadan koskoca vah?i bat?da kulaktan kula?a yay?lm?? hikâyeler, o hikâyelerin ba?rolündeki ki?iler, att???n? vurma geyikleri, ba??na ödül konmu? kanunsuzlar, kaç?? sonras?nda önceden belirlenmi? at de?i?tirme noktalar?, tad?na doyulmayan kovboy haz?rcevapl???, ranger-marshall çeki?mesi, iz sürme disiplini ve daha bir y???n ayr?nt?, ilk kez True Grit izleyecek western gönüllüleri için zengin say?labilecek bir sofra adeta. Ne var ki, Coen imzas? bulunan her yap?m? izlemeye ?artland?r?lm?? seyirciye ise o sofradan doymadan kalkm?? duygusu vermesi muhtemel bir film ayn? zamanda. Fazla gizemi olmayan, olsa bile western kal?plar? d???na ç?kamayan sürprizsiz karakterler, s?ra d??? olmayan, Coen etkisi b?rakmayan sahneler ve i?leri ba?lay?p defteri kapatan bir final, Coen senaryo anlay???n?n yükseltti?i ç?tay? a?am?yor. Yönetim alan?nda da ufak çapta de?i?iklikler var. Orijinal filmin o Pazar günlerini an?msatan parçal? bulutlu masmavi gökyüzünün yerini ç?u zaman kapal?, puslu ve tekinsiz bir hava alm??. Bu noktada Roger Deakins’in profesyonel görüntü yönetiminin yaratt??? atmosfer bilincinden ayr?ca söz etmek gerek. Western çekmeye niyetlenmi? bir yönetmenin anla?may? dü?ündü?ü isimlerin ba??nda yer almas? gereken bir sanatç? Deakins… Beraber çal??t??? Coenler’in birçok filminde ç?kard??? i?çilikten, özellikle de The Assassination Of Jesse James By The Coward Robert Ford’un efsanevi havas?ndan uzak bir görünümde olsa da, iki True Grit’in birbirine çok benzeyen sahnelerinin yo?unlu?u aras?nda yeni True Grit’te elinden geldi?ince fark yaratmaya çal???yor.

forum resmi

Madem iki True Grit aras?nda mukayese yap?yoruz, oyuncular aç?s?ndan da duruma bakal?m. John Wayne’e Oscar kazand?ran Cogburn karakteri, bu kez damarlar?nda western kan? dola?t???n? bildi?imiz Jeff Bridges ile hayat buluyor. Oscar k?staslar?n?n (ya da en az?ndan seyircinin kendi aç?s?ndan belirledi?i ödül k?staslar?n?n) çok üzerinde görmedi?im John Wayne performans? ne ise, Jeff Bridges’?n yans?tt??? da hedef sapmaks?z?n o. Kocaman ?apkas?, siyah göz band? ve saç-sakal birbirine girmi? pejmürde haliyle Wayne’e göre daha inand?r?c? bir berdu? bile denebilir. (John Wayne, Charlton Heston, Ronald Reagan gibi oyuncular? be?enmedi?im için bu konuda ne derece objektif olabildi?imi bilemiyorum tabiî.) Matt Damon’?n canland?rd??? LaBoeuf ise, baz? durumlardaki anahtarl???na ra?men ne uzayan, ne de k?salan bir rol. Ama bu filmde daha sala? bir makyaj tornas?ndan geçen bebek yüzlü Damon’?n, bebek yüzlü Glen Campbell’dan daha inand?r?c? bir ranger görünümüne sahip oldu?u bir gerçek. ?ki filmde LaBoeuf’e biçilen sonlar?n çok farkl? olu?u, bu karakterin iki filmde alg?lan?? biçimindeki önem/önemsizlik pozisyonuna da etki edebiliyor. Josh Brolin ise afi?te yer bulmas?n? bile gerektirmeyecek kadar k?sa bir rolle, derinli?i olmayan kötü adam Tom Chaney kimli?inde. Chaney’nin Mattie’ye ve seyirciye göründü?ü ana kadar s?k s?k isminin geçmesinden dolay? gizem halesi yarat?lmaya çal???lmas?, Lucky Ned’in de ortaya ç?kmas?yla ilginç biçimde tüm sahip oldu?u kötücüllü?ü Ned’e devrediyor. Bu yüzden k?sa da olsa Barry Pepper’in doldurdu?u Ned, Chaney'ye göre çok daha iyi çizilmi? bir kötü adam.

Ama True Grit’te herkes bir tarafa, hem karakter olarak Mattie Ross, hem de onu canland?ran Hailee Steinfeld’in oyunculu?u bir tarafa. T?pk? 1969'da Kim Darby'nin yapt??? gibi. Mattie Ross karakteri birçok yönden oyuncusunu i?leyen bir rol. Her iki filme birden dinamizm ve renk katan Mattie, babas?n?n yok yere öldürülmesinin ard?ndan bir anda üzerine büyük bir sorumluluk almak zorunda kalm??, haz?r alm??ken de onun katilini yakalamak için her ?eyi göze alm??, hedefini elde edece?ine inanm??, inatç? ve çok zeki bir k?z çocu?u olarak en s?radan westerni bile çevirebilecek ölçüde içi dolu bir karakter. Chaney’yi gözlerinin içine bakarak öldürmeyi isteyecek, bu yolda kendini kurtlar sofras?na atacak kadar cesur, kendi yaral?yken yorulan at?n? dü?ünecek kadar asil, kendini büyüklere ezdirmeyecek kadar da bilinçli. Önüne gelene sa?lam ayarlar veren k?vrak zekâs?n? ve çenesini durdurman?n tek yolu, onu dize yat?r?p pataklamak oluyor. Cogburn ve LaBoeuf’e diklendi?i sahneler kadar, filmin ba?lar?nda Stonehill ile yapt??? at pazarl??? görülmeye de?er. Erkek egemen westernlere farkl? bir boyut katabilecek ölçüde kimyas? tutan Cogburn ve Mattie’nin iz pe?indeki yol hikâyesi olarak True Grit’in bu kadar s?k uyarlan?yor olmas?n?n en önemli sebebini de bu kimya olu?turuyor olsa gerek. LaBoeuf ile daha da güçlenen ittifak, üç karakterin ikili at??malar?yla daha da renkleniyor. Cogburn ve LaBoeuf aras?nda ya?anan, ?ç Sava?’?n tart??mal? figürlerinden William Quantrill gerginli?i de bu renklili?e ufak bir politik f?rça darbesi vuruyor. Coen beklentilerini tam olarak kar??layamam?? olsa da, farkl? amaçlarla ayn? adam?n pe?ine dü?en bu üçlünün maceralar?n? konu alan True Grit, orijinal yap?m? görmemi? western seven yeni jenerasyon ve western sevgisini hiç gömmemi? eskiler için türün gereklerini ustaca yerine getiren bir film olarak görülmeyi hak ediyor.