forum resmi

IMDB
JCVD (2008)

JCVD (2008) PosteriYönetmen: Mabrouk El Mechri
Tür: Comedy | Crime | Drama
Slogan: Be Aware
IMDB Notu: 7.6 / 10 (6,404 oy)
Süre: 97 min
Oyuncular: Jean-Claude Van Damme, François Damiens, Zinedine Soualem, Karim Belkhadra

JCVD, Jean-Claude Van Damme’?n kendi filmleri aras?nda en iyilerden biri oldu?u kadar, son zamanlarda yap?lm?? en ilginç filmlerden de biri bana göre. Daha önce defalarca uygulanm??, i?bilir senaristlerin elinde i?görür bir suç hikayesine sahip. Hatta Phone Booth benzeri bir ç?kmaz soka?a ba?lanm?? türden, heyecan? sonuna dek ayakta tutacak kapasitesi var. Asl?nda avlanm?? olan?n av olarak polisin önüne at?lmas? fikri pek orijinal say?lmaz. Fakat film sadece bu düz suç zemini üzerinden ilerlemiyor. Yani ilerliyor ama varl?k sebebi bütünüyle bu suç hikayesi de?il. ?yi ki de?il. Zira o k?s?ma pek özen gösterilmemi?. Pekala herhangi bir Van Damme aksiyonu olarak çekilebilecek bir film de olabilirdi. Al??t???m?z B tipi aksiyonlar?n giri?-geli?me-sonuç düzenini benimseyip video ma?azalar?na fazladan bir film daha ekleyebilirdi yönetmen. Ama yaz?p yöneten Mabrouk El Mechri, bu düz soygun / rehine öyküsünü, Van Damme’? kurmaca bir karaktere dönü?türmeyip, kendisini oynatarak i?lemeyi seçmi?. Van Damme kurmaca bir filmde kendini oynasa nas?l olurdu”ya yan?t aramaya çal??m??. Bunu yaparken ise kurgu ve teknik yönünden ilginç deneylerde bulunmaktan kaç?nmam??.

Mabrouk El Mechri, JCVD’yi bir oyun alan? ve elbette Van Damme’? da ba? oyunca?? gibi görerek özellikle yönetim anlam?nda güzel i?ler yapm??. Al??t???m?z kas y???n?, aksiyon objesi Van Damme’?n yerinde vesayet, vergi, özgüven sorunlar? olan film y?ld?z? Van Damme bulunuyor. Filmin aç?l???nda, konuyu bilmeyen klasik Van Damme hayranlar?n? memnun edecek, ilerisi için de ümit verecek kesintisiz tek çekimle bir kurtarma operasyonu izleniyor. Ama çekim durunca bunun bir Van Damme filmi çekimi oldu?u anla??l?yor. Böyle giri?e sahip çok film izlemi?izdir. Baz?s? ?a??rtma amaçl?, baz?s? ise “bir filmden sonra gerçek hayat?m?z?n filmi ba?lar” mesajl?d?r. Sonras?nda Van Damme’? tela?la bir postaneye giderken, yolda kar??la?t??? hayranlar?yla foto?raflar çektirirken izleriz. Derken silah sesleri, kaos, polisler, medya ve soru i?aretleriyle birlikte s?ra d??? bir soygun / rehine durumunun ortas?na dü?ülür. S?ra d??? olan, durumun Van Damme gibi bir dünya star?n?n soygun yap?yor olmas? olarak alg?lanmas?ndan kaynakl?. Van Damme’?n sorunlar?na odaklanaca??m?z geri dönü?lerle bu durumun do?ru olabilece?ine inand?r?lmaya çal???lmam?z, El Mechri taraf?ndan gerçekten amaçlanm?? bir ?ey mi bilemiyorum. Ama hem filmlerdeki Van Damme’dan, hem de gerçe?inden kötü adam olmayaca?? fikri bask?n oldu?undan, maddi-manevi sorunlar? olsa dahi, onun böyle bir ?ey yapmayaca??na olan güvenin yerli yerinde oldu?u test edilmi? oluyor. El Mechri bununla yetinmiyor, bu kez arkas?n? doldurarak cadde üzerinde ya?anan kaos an?na farkl? bir yönden tekrar geri dönüp, kafalardaki Van Damme flashbackleriyle biraz savruk da olsa bir bütünlük yakal?yor. Ayn? ?eyleri farkl? mekanlarda izliyoruz. Telefonun polis taraf?n? gördükten bir müddet sonra, ayn? sahneyi bu defa hatt?n di?er ucundan seyrediyoruz. Filmde de ifade edildi?i gibi cevaplar sorulardan önce geliyor. Gerçi bu kar???k aç?lardan neyin cevap, neyin soru oldu?unu kestirmek, barda??n bo? veya dolu taraf?n? görmeye benzetilebilir. Fakat söz konusu Van Damme ve onun böyle bir suç i?leyip i?lemeyece?i sorusu olunca soru-cevap problemati?i yerini buluyor.

forum resmi

?sminden arap kökenli oldu?unu tahmin etti?im Mabrouk El Mechri, filmin ba?lar?nda DVD dükkan?nda sohbet eden iki arap arac?l???yla k?sac?k politik ele?tirisini de yap?yor. 11 Eylül fikrini Bin Ladin'e CIA için çal??an Chuck Norris vermi? gibi bir komplo teorisini /geyi?ini, 70'lerde aksiyon filmlerinin kötüleri Vietnaml?lard?, ?imdi ise Araplar benzeri bildik tespitlerle ve birtak?m referans filmlerle dengeliyor. Filmlerinde beyaz tenli, renkli gözlü araplarla sava?m?? Bruce Willis, Sylvester Stallone, Arnold Schwarzenegger’dan farkl? olarak hiç araplarla sava?mam?? (bundan tam emin de?ilim) Van Damme’?n kas?tl? olarak seçilmi? oldu?u da göz önüne al?nabilir. El Mechri, bu politik bak??? diline fazla dolamadan teknik yönden ki?isel deneylerine a??rl?k vermeye devam ediyor. Kahve tonlar?n a??rl?kta oldu?u ve bu sayede flu atmosferin yaratt??? karanl?k çekimler, filmi estetik aç?dan olgun bir zemine oturtuyor. Tabi bunun yan?nda El Mechri’nin baz? deneyleri geri de tepebiliyor. Örne?in, Van Damme’?n kafas?na dayanm?? bir silahtan kurtuldu?u sahneyi iki farkl? yorumla çekti?i bölümlerden ilki, Van Damme’?n aksiyon starl??? ile gerçek hayat? aras?nda yarat?lan ilüzyona etkili bir gönderme iken, ayn? sahneyi ba?a ald??? ikinci sahnede gerçekte kendisinin o silahtan nas?l kurtulabilece?i / kurtar?labilece?i yönündeki yorumu yeterince ikna edici de?il. Tamam, ikinci sahnede Van Damme’? öldürsün ya da küçük dü?ürsün ki özgünle?me çabas?na bir zirve yaps?n, veya benzer bir ikilemeyi Funny Games’de gerçekle?tirmi? olan Haneke’nin film-gerçeklik mant???na bürünsün beklentisi içinde de?iliz. Filmlerinde bundan daha zor durumlardan kurtulmak onun için çocuk oyunca?? olmu? iken ilk sahnede “i?te o Van Damme diyorsunuz. Ama ikinci ve gerçek tekrar “i?te dünya vatanda??, s?radan bir insan olan Van Damme dedirtmek için bulunmu? yarat?c? bir çözüm, hatta bir çözüm bile say?lmaz.

Yine de El Mechri’nin aray?? içindeki üslubu, yakla??k 5 dakikal?k Jean-Claude Van Damme monolo?u ile bir ba?ka art?y? daha hak ediyor. Bulundu?u sahneden yükselip direk kameraya konu?tu?u kesintisiz bu sahne, filmin en fazla dikkat çeken sahnesi olmas? yan?nda, Van Damme’?n tarihinde oyunculuk anlam?nda da bir ilk olsa gerek. Kariyeri ve özel hayat? ile ilgili samimiyeti, a?layan palyaço kli?esinden farkl? olarak, maddi-manevi problemleri olan bir film y?ld?z? ile, öz k?z?n?n kendisinden utand??? hüzünlü bir baban?n dram?n? yans?t?yor. ?nand?r?c? bulup bulmamak izleyene kalm?? bu tip sahnelerde belli bir metine dayanmayan ya da dayand???n? hissettirmeyen içtenlik aray???nda olanlar? memnun etme olas?l??? yüksek. Çünkü El Mechri, o sahneye gelene kadar gerekli tüm kodlar? bize yüklemi? oluyor bir yerde. Mahkeme sahnesi, havale yapmak için girdi?i postanede bir grup soyguncunun eline dü?mesi, en mühim rakibi Steven Seagal’a rol kapt?rmaya ba?lad??? kendi sektöründe tutunma u?runa gösterdi?i fedakarl?klar, uyu?turucu sorunu ve kariyer dü?ü?üne sebep olan yanl?? seçimleri bu itiraflarla birle?ti?inde daha kabul edilebilir bir hal al?yor. Van Damme’?n kendini oynad??? bir filmde, kendi itiraflar?n? kamera kar??s?nda sunu? biçiminde de gereksiz abart?lar sezilmiyor. Biraz da “biz Van Damme’? gerçek ya?amda üzülüp a?larken hiç görmedik ki bu performans? (!) yorumlayabilelim” durumu kendini belli ediyor. Sonuç olarak, belki bu rol Van Damme’a bir zamanlar Double Team adl? filmde birlikte oynad???, ?imdilerde ismi Oscar ile yan yana an?labilecek duruma gelen Mickey Rourke ç?k??? ya?atmaz. Zaten filmin i?görür suç hikayesi taraf?, üzerine dü?ülmeden s?radan b?rak?lm??l??? ile böyle bir ç?k???n önünde ciddi engellerden biri say?l?r. Fakat en az?ndan i?ini bilen bir Mabrouk El Mechri’nin de gayretleriyle kendisine ba?ka bir perspektifle bak?labilece?i yönünde itibar sa?layacakt?r.